معرفی
قیمت آخرین خبری است که به بازار میرسد. پیش از آن، کسی تصمیم گرفته، سفارشی گذاشته، سفارشی برداشته و پولی جابهجا شده است. هر روز در بورس تهران میلیونها بار این اتفاق میافتد و تقریباً همه فقط سطر آخرش را میخوانند.
ما تصمیم گرفتیم کل داستان را بخوانیم. پروژهی TSETMC یازده سال از بازار سرمایهی ایران را، معاملهبهمعامله و سفارشبهسفارش، برای ۱٬۱۴۸ نماد گرد آورده و از نو ساخته است. روی همین تاریخچه مدل میسازیم و میآزماییم. مقصد ما یک صندوق الگوریتمی مدیریت پول است: سرمایهای که نه با حدس و شنیده، که با خواندن جریان زندهی سفارشها اداره میشود.
یک راهبرد از دل همین زیرساخت بیرون آمد و پروژهای مستقل شد: آربیتراژ صندوقهای طلا.
از داخل پلتفرم
اینها تصویرهای واقعی از پلتفرم تحلیلی پروژهاند، نه طرح. هر نما همان دادهی خام بازار را از زاویهای دیگر نشان میدهد. برای بزرگتر دیدن، روی تصویر بزنید.
نمودار هفتگی قیمت، و زیر آن اختلاف حجم سمت خرید و سمت فروشِ دفتر سفارش در سه شکل: خام، وزندهیشده با زمان، و تجمعی.
حجم خریدهای بزرگ و فروشهای بزرگ در هر هفته، و اختلاف تجمعی این دو، زیر همان نمودار قیمت.
۱۰۴ قرارداد اختیار معامله روی یک نمودار، همراه با حجم، تعداد معاملات و کندلهای اختلافِ اختیارهای خرید.
رویکرد
ما از بالا به بازار نگاه نمیکنیم؛ از کف آن شروع میکنیم و بالا میآییم. تصمیم سرمایهگذاری در سه مرحله ساخته میشود و هر مرحله بر شانهی مرحلهی پیش از خود میایستد.
-
از جریان سفارش به سهم
ریزترین دادهی بازار را میخوانیم تا بدانیم پشت حرکت قیمت هر سهم چه نیرویی ایستاده است: پولی که آمده بماند، یا موجی که میگذرد. خروجی این مرحله یک ارزیابی عددی و روشن از وضعیت هر سهم است.
-
از سهم به صنعت
وقتی سهمهای یک صنعت کنار هم مینشینند، تصویر بزرگتری پیدا میشود: پول به کدام صنعت رو کرده و از کدام روی برگردانده است.
-
از صنعت به پرتفوی
وزن صنعتها و سهمهای برگزیدهی هر کدام، سبد را میسازد. سبدی که هر ریالش دلیل دارد و آن دلیل را میشود تا کف بازار دنبال کرد.
در کنار این سه مرحله، بازار اختیار معامله: این بازار در ایران نوپاست و بیشتر فعالان هنوز از کنارش میگذرند. ما از همین امروز آن را جدی گرفتهایم و امکان تحلیل آن را در کنار قیمت سهم پایه فراهم کردهایم.
آنچه برجسته است
-
تصمیمی که نه میترسد و نه طمع میکند.
بازار ایران بازار هیجان است: صف خرید همه را حریص میکند و صف فروش همه را فراری. بیشترِ زیانها در همین دو لحظه ساخته میشود. الگوریتم در هر دو روز همانقدر خونسرد است، و هر خرید و فروش از قاعدهای میآید که پیشتر نوشته و آزموده شده، نه از حالوهوای آن روزِ بازار.
-
پیش از پول شما، یازده سال آزمون.
هیچ قاعدهای به سرمایه نمیرسد مگر آنکه در برابر یازده سال بازار واقعی ایستاده باشد: رونق بزرگ ۱۳۹۹، ریزش پس از آن، و سالهای کشدار رکود. اشتباهها را روی تاریخ میکنیم، نه روی سرمایهی شما.
-
سودی که میشود برداشت، نه سودی که فقط میشود نشان داد.
بکتست معمولی فرض میکند هر سفارش همان لحظه و با همان قیمتِ روی تابلو انجام میشود. بازار واقعی اینقدر مهربان نیست. شبیهساز ما موتور اجرای سفارشهای بورس را بازسازی میکند: سفارش در صف مینشیند، نوبت میگیرد، تکهتکه پر میشود یا پشت صف میماند. عددی که گزارش میکنیم از همین شبیهساز گذشته است.
-
صف را میشناسیم، هم برای ورود و هم برای خروج.
کابوس سرمایهگذار در این بازار، ماندن پشت صف فروش است: داراییای که روی کاغذ هست و فروختنی نیست. صف، دامنهی نوسان و عمق واقعی بازار از سطر اول در مدل ماست. ابزار وارداتی در برابر اینها کور است.
-
سبدی که به یک سهم، یک صنعت یا یک نفر تکیه ندارد.
کل بازار، از سهام و صندوقها تا اختیار معامله، هر روز با یک چارچوب سنجیده میشود و سبد از دل همهی صنعتها بیرون میآید. دانش این کار در سامانه نشسته است، نه در ذهن یک تحلیلگر ستاره که فردا ممکن است نباشد.
-
فقط دادهی رسمی بازار، و دلیلی برای هر تصمیم.
نه شایعه، نه خبر پشت پرده، نه کانال و سیگنال. خوراک الگوریتم همان چیزی است که خودِ بورس ثبت کرده است. و برای هر معامله میتوانیم بگوییم چرا انجام شد و ردّ آن را تا دادهی خام نشان دهیم.
مسیر پیش رو
-
انجامشده
زیرساخت داده، موتور تحلیل و شبیهساز اجرای معاملات ساخته و آزموده شدهاند. این زیرساخت خریدنی نیست؛ باید سالها برایش وقت گذاشت و ما گذاشتهایم.
-
انجامشده
مرحلهی نخست: شاخصهای جریان سفارش برای هر سهم ساخته و سنجیده شدهاند.
-
امروز
مرحلهی صنعت، ساخت پرتفوی و بکتست چندساله روی کل بازار.
-
گام پایانی
اتصال به دادهی زنده و مدیریت الگوریتمی سرمایه در قالب صندوق.
فناوری
هستهی پردازش با پایتون و موتور محاسبات و شبیهساز اجرا با سیشارپ نوشته شده است. پردازش موازی است: تاریخچهی کامل یک نماد پرمعامله در کمتر از یک و نیم دقیقه آماده میشود. هیچ تغییری بدون گذشتن از مجموعهی آزمونهای خودکار پذیرفته نمیشود.